Aan 't Multatuli-Museum                   

 

Amsterdam, 1 Mei 2001

Geachte heer Waterschoot,

Ik heb goed nieuws en slecht nieuws voor u - d.w.z. het Multatuli Museum. Ook heb ik een paar vragen voor u.

1. Eerst het goede nieuws:

Eind April heb ik de eerste 125 ideeen van Multatuli op mijn website gezet, inclusief mijn eigen commentaren. Ik zal daar in de toekomst mee doorgaan, maar weet niet hoeveel tijd en energie ik daarvoor zal hebben, om redenen die u toegelicht kunt krijgen op mijn site:

http://www.maartensz.org/

Dit is overigens een zeer uitgebreide tekst=site, met ca. 22 MB aan teksten van mijn hand, en van de hand van een aantal filosofen (ook met mijn commentaren).

U vindt mijn sectie over Multatuli in de sectie Philosophy. Mijn site is overwegend in het Engels, maar deze sectie niet. Er staat ook een essay in van mijn hand dat "Multatuli en de Filosofie" heet, van 1987 dateert, en recent van wat verklarende noten is voorzien: Heel instructief voor de verstandige lezer, maar wellicht wat moeilijk voor de meeste Neerlandici.

U moet maar zien wat u er van vindt - er is een redelijke kans dat u behoorlijk zult schrikken van een aantal dingen op mijn site, niet omdat ik zo slecht formuleer, maar omdat ik zo waarachtig formuleer, en ik inderdaad op pijnlijke waarheden inga op waarachtige wijze, wat in Neerland heel ongebruikelijk is.

Misschien wilt u ook zo vriendelijk zijn dit door te geven aan de zogeheten "Multatuli Home Page", die een verouderde link naar "Multatuli en de Filosofie" heeft, maar sinds eind 1998 niet onderhouden is, en die erg moeilijk te vinden blijkt, mogelijk omdat de digitale stad DDS in staat van opheffing verkeert.

2. Vervolgens het slechte nieuws:

Ik vermoed dat ik u dat het slechte nieuws het best kan meedelen door 2 mails van mij van eergisteren en gisteren aan een vriend te citeren. De redenen om deze vorm te kiezen zijn dat ik het te zeggen al geschreven heb, en mijzelf liever niet herhaal, en dat ik weet dat de heer Stuiveling in uw kringen doorgaat voor een groot man, en dat velen in en rond het Multatuli-Museum hem persoonlijk gekend hebben.

Ikzelf heb dat laatste genot nooit gesmaakt; ben geen Neerlandicus; en heb geen Neerlandistieke carriere. Overigens hecht ik aan waarheid en waarachtigheid. Vandaar dus mijn eerste en tweede reactie op de zogeheten Ideeen die ik op het net vond. Voor goed begrip nog dit: De geadresseerde is een professor, maar in iets wetenschappelijkers en wiskundigers dan Neerlandistiek, en kent mij overigens goed:

--- begin citaat mail 1:

Beste P,

Multatuli's ideeen 1 - 125 staan nu met mijn commentaar op mijn site, en zijn redelijk geformatteerd. Ik wil daar mee doorgaan, want ik vind het leuk - in feite is dit het plan van m'n doctoraal filosofie, dat ik niet kreeg "vanwege uw uitgesproken meningen".

Wat overigens wel vervelend is, is dat in de teksten die ik gebruik, van de hand van hoogbetaalde Neerlandici, letterlijk honderden fouten zaten: 't Is plaatsvervangend-beschamend slecht.

Wat daar de reden van is is onduidelijk, al kan ik er naar gissen: De uitgave van de Ideeen in de VW door Stuiveling is een gruwelijke puinhoop, en als deze teksten daar van overgenomen zijn, dan heeft Stuiveling niet alleen de typografie van de Ideeen en de plaatsen van de noten daarbij volkomen geruineerd in z'n uitgave, maar is hij kennelijk ook straalbezopen aan het "korrigeren" geslagen in M.'s ideeen, zowel wat spelling als formulering betreft.

Als je er dus in wilt verdiepen, bedenk dan dat de teksten die je ziet die van Multatuli zouden zijn dat wellicht niet altijd zijn op dit moment: Ik heb veel fouten verbeterd, maar mijn ogen zijn al niet goed, en ik heb bovendien ook een hekel aan klerken-werk, al vind ik wel dat het er uiteindelijk goed op behoort te staan.

Met vriendelijke groeten,

Maarten.

--- eind citaat mail 1

Op dit moment was ik nog naief, en had nog niet de moeite gedaan wat ik op het net gevonden had, en in naief goed vertrouwen zij het met enige bevreemding gebruikt had, te vergelijken met de originelen.

--- begin mail 2:

Beste P,

(Wat volgt is voor een rustig moment, niet voor een zeer drukke professor. Maar leerzaam is het wel, voor wie in Nederlands en Neerlandse praktijken geinteresseerd is.)

De eerste 125 ideeen van Multatuli + mijn kommentaar staan nu op mijn website. Maar... ik zal ze zo snel mogelijk ombouwen naar een iets ander en beter formaat, om de volgende bittere maar zeer instructieve reden:

Ik gebruikte een versie van IDEEN (zoals ik vanaf nu schrijf, overeenkomstig Multatuli's spelling) die op het web staat, en deed dat in beginsel in goed vertrouwen maar met enige verbazing, omdat het allemaal vaak wat anders klonk dan ik me meende te herinneren. En verdomd: toen ik het nakeek bleek dat de IDEEN in de versie Stuiveling gebruikt zijn, die een totale, schandalige verkrachting zijn van Multatuli's IDEEN:

In vrijwel IEDER idee verkracht door Stuiveling zitten

1. spelfouten
2. interpunctie-fouten
3. redactie-fouten terwijl soms
4. zinnen, woorden of alineaas afwezig zijn of vervangen door iets anders en
5. de betekenis vervalst is.

Hier is een korte toelichting:

1. spelfouten: M. gebruikte z'n eigen spelling, overwegend om goede redenen. Stuiveling "verbeterde" die spelling gedeeltelijk naar de in zijn tijd gebruikelijke, inclusief "verbeteringen" waar M. tegen was, en die M. weigerde te schrijven, en waar hij op in ging in de IDEEN, zoals "c" in plaats van "k" (door Stuiveling bijna allemaal weer vervangen door "c", zodat M.'s ideeen hierover onleesbaar zijn). De  Stuivelingse spelling van de IDEEN is dus een mengsel van Nederlands-jaren-1950, Nederlands-jaren-1860, Multatuli's eigen verbeteringen daarvan, en Stuiveling's veranderingen in beide laatste tot een krankzinnig soepzooitje dat geen Nederlands meer is volgens enige regel ooit door enig iemand gepraktiseerd. Bovendien oogt het lelijk en onzinnig.

2. interpunctie-fouten: M. besteedde buitengewoon veel aandacht aan interpunctie, inclusief "'n" voor "een", "'t" voor "het", allebei wanneer dit met spraakgebruik rijmde, zorgvuldig onderscheid van "ge", "gy", "me", "my", "myn", "m'n" enz. en het gebruik van puntjes "..." en streepjes "-", het weloverwogen plaatsen van komma's voor adempauzes of stoppen voor nadruk, en italisering voor nadruk.

Nu, dat ALLES is met zorgvuldig gecultiveerd sadisme door Stuiveling volkomen kapot gemaakt: Stuiveling vervangt "'n" door "een" - vaak maar niet altijd, en vooral wanneer dat fout is, en soms "een" door "'n" idem; "t" door "het" idem; verandert "ge" in "gy", "me" in "my", "m'n" in "myn" etc. weer zonder enige systematiek behalve dat z'n veranderingen altijd inconsistent maar slechter zijn;  voegt puntjes toe waar ze nooit stonden en laat ze weg waar ze staan; plaatst op honderden plaatsen komma's waar ze niet stonden, volgens onbegrijpelijke 1950-er jaren regels; laat vele italiseringen weg waar ze stonden; schrijft gewoonlijk een stomp accent (grave) voor een scherp accent en omgekeerd, wat totaal krankzinnig geblaat en gemekker oplevert als je het korrekt uitspreekt, en nog VEEL meer krankzinnige waanzin.

Ik weet dit zo gruwelijk goed omdat ik dit in 125 ideeen heb moeten verbeteren, met immer toenemende walging en verbazing, en het is absoluut onmogelijk om enige andere dan een psychiatrische verklaring te kiezen: Stuiveling nam wraak, en nam grondig, jarenlang, zwaar gesubsidieerd wraak, voor z'n onvermogen een Multatuli te zijn of als een Multatuli te schrijven, en deed dat door Multatuli's Nederlands zorgvuldig en opzettelijk - en door ZWO gesubsidieerd en door zogeheten Multatulianen bejubeld - te verminken, verkrachten en vervalsen.

Daarbij: wie dit anders ziet heeft mijn ervaringen niet en heeft ook geen enkel relevant begrip van Multatuli's grote zorgvuldigheid in de redactie van z'n ideeen noch van z'n buitengewone taalvermogen. Iemand die ZO zorgvuldig schreef en uitgaf, met zoveel helder en zorgvuldig geformuleerde principes over Nederlands taalgebruik, wordt door een zogenaamde "wetenschappelijke uitgave" waar in IEDER idee geknoeid is opzettelijk, systematisch en sadistisch verkracht, en dat kan ook alleen maar kwaadwillige opzet zijn.

3. redactie-fouten: E.e.a. was mij opgevallen toen ik 2e hands-exemplaren van de VW uitgave dl 1-5 kocht, waarin een deel van de IDEEN staat, en mij bleek dat ALLE notities op de IDEEN, door Funke en Multatuli ZEER zorgvuldig geintegreerd in de IDEEN, onder ieder idee, vaak met speciale typografie.... door Stuiveling weggehaald waren ZONDER verwijzing en ergens anders in z'n uitgave neergeplakt waren, weer ZONDER verwijzing.

Ik vond dit al een alleen psychiatrisch te verklaren verkrachting, waar nog bijkomt dat Multatuli buitengewoon veel moeite en tijd besteed heeft - weer vooral dankzij en samen met Funke - om de IDEEN typografisch zeer zorgvuldig en fraai uit te geven. Nu, in de VW is de hele typografie - vele jaren werk! - ongedaan gemaakt.

4. zinnen, woorden of alineaas afwezig zijn of vervangen door iets anders: Stuiveling blijkt van alles vervangen te hebben, weg te laten, en iedere verandering is onveranderlijk niet alleen een hele laffe vervalsing maar uiteraard ook een verslechtering.

Ik vermoed dat een deel van z'n verdediging zou zijn dat hij een syncretische versie zou bieden van verschillende drukken van de IDEEN, maar dit is m.i. alleen een voorwendsel voor z'n afgunstige verkrachtingsdrift. Het was immers heel vanzelfsprekend, veel makkelijker, en ZEER veel beter geweest gewoon de door Mimi bezorgde Garmond-uitgave van de IDEEN na te drukken, met enige kleine korrekties van spelfouten.

Het feit dat Stuiveling dat niet deed is al voldoende reden om zeer aannemelijk te maken dat wat hem dreef in z'n Multatuli-bezorging een vreemde en zwaar ziekelijke kompensatie-drift was.

5. de betekenis vervalst: Het resultaat van e.e.a. is veelvuldige opzettelijke vervalsing - en waar dat niet door de bovenstaande vier in ieder idee toegepaste technieken gelukte heeft Stuiveling regelmatig de hele betekenis van een idee omgeknoeid door woorden te vervangen door andere woorden.

Kortom, het is echt ongelooflijk - tot je er zelf met je neus ingedrukt wordt omdat je zo naief was Stuiveling's versie in eerste instantie te gebruiken.

Leerzaam was het wel, al heb ik ondertussen iets van 5 à 10 keer meer tijd besteed aan het corrigeren van zijn duizendvoudige verkrachtingen dan aan het schrijven mijn kommentaren.

En ik heb besloten wat er nu staat nog weer een keer om te werken, namelijk naar het formaat van de Garmond-uitgave (die nog door Mimi is nagekeken en bezorgd); de aantekeningn weer op de juiste plaatsen in te voegen; en het geheel een beter formaat te geven dan mogelijk is met wat ik oorspronkelijk naief gebruikte.

Daarnaast heb ik besloten overige ideeen zelf maar over te tiepen en te bekommentariëren, wat met html het grote voordeel heeft dat ik dat kan doen in eigen volgorde en naar bevinden van energie, tijd, lust etc.

Bovendien heeft dit het grote voordeel dat ik een redelijk deel van m'n eigen ideeen over - bijvoorbeeld - Nederlanders en Nederlands kwijt kan in mijn kommentaren, en dat er, na 140 jaar, eindelijk eens een zinnige reactie, bespreking en bruikbaar kommentaar op Multatuli's IDEEN is, dat bovendien een soort aanvulling en vervolg is.

Dat zal gezien mijn gezondheid behoorlijk veel moeite kosten. Maar een groot voordeel is dat ik het echt leuk vind om te doen, omdat M. werkelijk nadacht en buitengewoon goed formuleerde, en omdat het mij gelegenheid biedt mijn eigen ideeen over verwante onderwerpen neer te schrijven, die gewoonlijk in dezelfde richting gaan, en ingegeven zijn door soortgelijke motieven en overwegingen. Daarbij ondersteunt e.e.a. ook mijn eigen aristocratisch pessimisme, om eens een bruikbare twee-term in te voeren.

Maar goed - met mijn gezondheid, en alle hulp die me systematisch onthouden wordt in Onze Democratische Verzorgingsstaat kan ik maar een heel klein beetje van wat ik wil, en zal dit project veel moeite kosten. Het is vrijwel zeker wel iets waar ik een aanzienlijk deel van m'n tijd aan ga besteden, omdat het rechtvaardig is tegenover Multatuli en mij de kans geeft een deel van m'n eigen ideeen uit te schrijven in het Nederlands, en ook omdat ik iets onder handen en te overdenken moet hebben dat mij NIET walgt en tegenstaat als vrijwel alles wat ik overigens van Nederland of in het Nederlands gedwongen ben te konsumeren, ondergaan of ontwijken.

En: "Du gleichst dem Geist den du begreifst", zoals M. ook al citeerde, en ik ben zo vrij om te beweren dat ik van geen Nederlander weet heb die M. beter begreep dan ik en die dat begrip beter kon verwoorden. De reden moet toch vooral zijn dat we op een soortgelijke manier nadenken en voelen, want ik heb tussen m'n 17e en 35e weinig Multatuli gelezen en voornamelijk mijn eigen inschattingen gemaakt en gevolgd. Uiteraard zijn er ook verschillen,
en ik ben zeker geen Multatuli-kloon of Multatuli redivivus, al heb ook ik een portie Golgotha te verslikken gekregen die zeer moeilijk te dragen valt. En een deel van de verschillen - zal je niet verbazen - heeft te doen met mijn eigen orientaties op logica, filosofie en wetenschap, die theoretischer zijn dan die van M., en beter geinformeerd, en ook bijna 140 jaar verder.

Hoe het zij: Stuiveling's gruwelijke Multatuli-verkrachting, die ik de afgelopen dagen ongedaan heb moeten maken - met grote irritatie en slechte ogen, wat het nog een stuk moeilijker maakt - had twee grote en onbedoelde voordelen: Ten eerste toonden ze me handgreiflich hoe bijzonder goed, zorgvuldig en subtiel M. schreef, en ten tweede toonde het me aan dat de VW-uitgave van de IDEEN ongedaan moet worden gemaakt en bovendien mijn aanvulling met mijn kommentaren verdient. Populair en bemind zal het me niet maken - want het zal goed, helder en waarachtig Nederlands zijn, wat een gegarandeerd recept is om in Nederland gehaat, gevreesd en veracht te worden.

Met vriendelijke groeten,

Maarten.

P.S. Wat er nu op mijn site staat aan de IDEEN wordt zo snel mogelijk omgewerkt. E.e.a. zal in eerste instantie gekorrigeerd zijn als er pijlenknoppen boven een idee staan.

--- eind citaat mail 2

Wel... u ziet dat ik verre van vrolijk of vriendelijk ben, maar ik meen wel  wat ik zeg, en vermoed dat ik inzake psychologie aanzienlijk beter academisch bekwaamd en gediplomeerd ben dan Neerlandici. En bij de informatie die ik heb is mijn onvriendelijke gissing over Stuiveling verreweg de beste verklaring voor de puinhopen die ik heb moeten corrigeren.

Hoe het zij: Ik ben zeer geinteresseerd in uw - d.w.z. van het Multatuli-Museum - verklaring over hoe in alle-Jezus-naam de IDEEN van Multatuli uitgegeven hebben kunnen worden op de totaal onverantwoordelijke  en schandalige manier waarmee dat geschied is.

En ik heb ook een werkelijk prachtig projekt voor uw Museum:

Te zorgen dat er een behoorlijke editie van de IDEEN komt, die de puinhopen die nu in het VW staan vervangen. NB dat dit in beginsel vrij makkelijk doenlijk is, want zowel de Garmond-editie als de Querido-editie zijn in beginsel zowel uitstekend als het te volgen voorbeeld.

Zoals ik boven opmerkte in m'n mail is trouwens het voornaamste gebrek van de Querido-uitgave die ik heb dat dit zeer slecht samengelijmde paperbacks zijn. Verder prefereer ikzelf in beginsel de Garmond-editie voor mijn internet-doelen, omdat het copyright zeker vervallen is, en omdat Mimi  e.e.a. uitgegeven heeft, en die had zeker een veel beter beeld van hoe Multatuli z'n werk uitgegeven wilde zien dan latere editeurs.

In de hoop u althans met mijn goede nieuws geplezierd te hebben, verblijf ik,

hoogachtend,

drs. M. Maartensz


Het is 14 mei, en de heer Waterschoot - die 2 weken gelegenheid heeft gehad een allervriendelijkst antwoord te mailen - houdt vakantie of zit peentjes te zweten op z'n kussen in 't Multatuli-Museum.

Als ik morgen genoeg gezondheid heb zal ik eens een bezoek brengen aan de tempelder Neerlandistieke Multatuli-verkrachters, om een verbale toelichting te krijgen op hun gecultiveerd onvermogen Multatuli eerlijk en behoorlijk uit te geven.


Colofon: Dit is allemaal keurig netjes verzonden maar niet beantwoord in Mei 2001 (al heeft de heer Waterschoot, jááárenlang betaald Multatuli-toelichter, mij wel eens ooit beantwoord). Het is nu 4 jaren verder, en mijn gezondheid was al die tijd te beroerd het Multatuli-Museum te bezoeken. Men zal daar wel blij zijn.

Als ik het goed begrepen heb moet het Multatuli-Museum binnenkort sluiten wegens gebrek aan subsidie. Het zou jammer zijn vanwege Multatuli, maar is geheel begrijpelijk in de corrupte bestuurlijke puinhoop die Amsterdam is: Het Multatuli-Museum is immers géén coffeeshop, dus krijgt géén bescherming van de gemeente. Misschien een ideetje voor meneer Waterschoot? Als u drugs gaat dealen vanuit het Museum heeft u én geen subsidie nodig én krijgt u onmiddellijk uitnodigingen van hoge gemeente-ambtenaren om u te helpen bij uw illegale welbetalende handel.

Is er goed nieuws in verband met Multatuli? Ja, wel degelijk: Er is nu een goede editie van alle Ideen, zonder mijn commentaren, hier: http://www.dbnl.org/ en er is een goede editie van Ideen 1 t/m 3 op mijn site, met Ideen 4 met commentaren in wording.

Tenslotte: De bovenstande correspondentie is geheel woordgetrouw behalve de referentie naar mijn site, die verplaatst is, en enige links naar voorbeelden van de gruwelarbeid van Stuiveling, die ik maar verwijderd heb.

MM-3 apr 2005.

 

Aan 't Multatuli-Museum.