Welcome to the Multatuli  pages of Maarten Maartensz. See:  Help + Map + Tour + Tips + Notes + News + Home


 

Index Ideen 1
Index Ideen 2
Index Ideen 3
Index Ideen 4
Index Ideen 5
Index Ideen 6
Index Ideen 7

Copyright-opmerking

                      Index Woutertje Pieterse hoofdstukgewijs             Index Woutertje Pieterse puntgewijs

 

Index op Multatuli's Iden 6

Naar:  Inleiding Ideen 6

Excerpt uit de commentaren van MM bij Ideen 6
1081 : Het plan om in den handel te gaan, lachte Wouter toe. Misschien wel omdat-i niet recht wist wat het was.
1082 : Men ziet hier alweer dat de dogmatiek meer invloed heeft dan door velen geloofd wordt.
1083God, of 'n god, moest noodwendig het goede willen, het goede zyn. Dit wilde en was Wouter ook.
1084 : ...  godsdienst kan niet dan op zeer jongen leeftyd aan de patienten worden ingegeven.
1085 : Ik geloof namelyk dat Byron - in-weerwil van z'n verzen dan (56) - inderdaad dichter was.
1086 : .. de elementen die den dichter vormen - Gevoel, Verbeelding en Moed ..
1087 : .. dat alleen zeer oppervlakkige denkers altyd met volkomen juistheid kunnen uitdrukken wat ze bedoelen
1088 : - Gut, Wouter, de menschen liegen zoo! Wist je dt niet?
1089 : (P.G.)
1090 : De lezer vergeve my deze chronologische vingerwyzing....

 

Index op Multatuli's Iden 6

1091 : - Dat kun je gerust aan die heeren zeggen, jongen! Je vader deed geen steek. Hy kn 'tzelfs niet!
1092 : Eindelyk is nu in geheel Duitschland 'n gelykvormig en decimaal muntstelsel ingevoerd.
1093 : 't Ideaal eener Maatschappy brengt ook de afschaffing van rechtbanken en gevangenissen mee.
1094 : .. de klasse der welluidende verzinselen ..
1095 Wouter's gemoed was zacht, tot het zwakke, weeke en ziekelyke toe.
1096 : ... het thans heerschend materialismus op 't gebied van Smaak, Kunst en Zeden
1097 : ... dat de the proper study of man tot de ondankbaarste en minst beoefende vakken behoort.
1098 : Menschenkennis daarentegen is 'n dagelyks voorkomend verschynsel. Men vindt haar zelfs by dieren.
1099 : De menschenkennis van 't oude vrouwtjen in 492, was waarschynlyk van dit allooi.
1100 : Er bestaat zeker soort van domheid, die ...

 

Index op Multatuli's Iden 6

1101 : ..dat het slenteren en draaien en 't schipperen met halve waarheden, tot de attributen van volwassenheid behoorde..
1102 : 't voorwenden van 'n vluggen dartelenden geest is onmogelyk.
1103 : Het betrof: de kunst van lezen.
1104 : Wat vervulde by de Grieken de rol die by ons door 't klassieke gespeeld wordt?
1105 : De wederzydsche argumenten geven meer blyk van voor- en tegen-ingenomenheid...
1106 : Laat ons nu de vraag anders voorstellen: is 't nuttig dat de jeugd latyn en grieksch leert?
1107 : - Maar... dit is toch slecht, niet waar? En waarom zyn dan de menschen zoo?
1108 : De woorden Mensdom, Maatschappy, Volk, Natie, Publiek, zyn voor kinderen slechts klanken...
1109 : Er is veel oefening in begrip noodig om intezien hoe weinig er door sommigen kan begrepen worden.
i1110 : Vergaderingen, kollegien, samenscholingen, benden, worden altyd geregeerd door iets anders dan de Rede.

 

Index op Multatuli's Iden 6

1111 : Een Menigte kan zoomin drinken als denken, en heeft dus ...
1112 : ... dat iemand van eenige waarde evenmin kan opgaan in elke andere samenkoppeling, en dat de ikheid...
1113 : O, 't prachtig evangelie van den hoogmoed! Dt wil ik blyven verkondigen!
1114 : .. door z'n onbederfbare lust in 't exakte, een der meest loffelyke wyzen waarop pozie zich openbaart ..
1115 : Edelmoedigheid is 'n versnapering waarvan men zoo min mag snoepen als van andere lekkerbeetjes.
1116 : Neen, hy was nayverig op de onburgerlyke losheid van 't gezelschap.
1117 : Meenje dat de Heer z'n gelykenissen verkeerd maken zou?
1118 : Het sterven is niet treurig, dunkt me, maar dat ziek-zyn is zoo vermoeiend!
1119 : .. 't hysterisch element - wie 't weglaat by menschschilderen of geschiedschryven, is 'n knoeier of 'n huichelaar ..
1120 : ...ze spraken toch als 'n boek, en hoestten heel anders dan stervelingen en leeken.

 

Index op Multatuli's Iden 6

1121 : Want, Stoffel, wat doet er 'n mensch z'n geloof toe, niet waar, als-i maar braaf is, en niet roomsch.
1122 : ..dat nu-en-dan zekere byzonderheden van eenigszins gelyksoortigen aard, elkander in kort tydverloop opvolgen..
1123 : Wie iets begrypen wil, moet niet beginnen met het vooropstellen van 'n onbegrypelykheid.
1124 : Indien wy de kansen beheerschten, kreeg gewis niet ieder haar bescheiden deel.
1125 : Z is 't bekende nil mirari 'n rinkelbel van zotskappen geworden.
1126 : Plato was eens zwaar verkouden, en gaf er blyk van.Thersites hoestte hem na, en vroeg: - Lyk ik nu niet op Plato?
1127 : Alles was in rep en roer, want in republikeinsche landen hecht men veel waarde aan titels, pronk en geboorte.
1128 : - De menschen lyken wel mal.
1129 : Aan modellen van geestelyke nietigheid is waarlyk geen gebrek.
1130 : - Ik ken hem heel goed, o, zoo goed! 't Is 'n lief jongetje!

 

Index op Multatuli's Iden 6

1131 : Hy had zich dezen keer werkelyk bezeerd!
1132 : - Maar... als 't Gods schuld was, dacht-i, dan hoefde ik zoo beschaamd niet te zyn!
1133 : By lamlendige beroerdheid... frazen vr! Van welken letterkundige had onze misdadiger dit geleerd?
1134 : Ze was zoo zonderling van gedrag en manieren, en kon zich niet schikken in de hoogheid van haar stand...
1135 : Maar benauwd ws 't in dat hokje!
1136 : De waarheid is zoo eerbiedwaardig, dat we haar niet mogen versmaden, al wordt ze verkondigd door juffrouw Laps.
1137 : En dame - 't mensch had roode puisten in 't gezicht
1138 : - God laat die moordenaars maar begaan... ik niet! Ik. Wouter!
1139 : Want... 'n mensch moet zorgen voor z'n fatsoen, en nooit ergernis geven, dat weet je-n-ook wel.
1140 : .. verwrongen geslachtsdrift ..

 

Index op Multatuli's Iden 6

1141 : ..  ik erken volmondig die behoefte, doch alleen: omdat uwe harten boos zyn  ..
1142 : Wouter was inderdaad opweg om 'n jonkman te worden.
1143 : Ziek, ziek... ziedaar 't woord! Juffrouw Laps was ziek!
1144 .. vertoont zich niet, by de statistiek van al dien berouwjammer, onze aarde als 'n vrhel?
1145 : Want, zieje, als ik alleen ben - ik, als vrouw, weetje - met al die dieven en moordenaars, dan word ik zoo... griezelig.
1146 : Hopen wy dat deze uitspatting geen al te nadeelige gevolgen moge gehad hebben voor 't evenwicht van haar ziel.
1147't Is opmerkelyk hoe men zich ten-allen-tyde heeft toegelegd op 't uitvinden van surrogaten van 't goede.
1148 : .. toch mag ik verwachten dat ieder wete hoe macht, aanzien en invloed gewoonlyk gegrond zyn op kleinigheden.
1149 : 't Spreekt vanzelf dat dit instemmen met den deun van den dag, gewoonlyk ver van oprecht was.
1150 : Al wat men van 't Volk zeggen kan, is dat het evenmin pozitief valsch is.

 

Index op Multatuli's Iden 6

1151 : Prins Erik's zuster had inderdaad geld noodig. Ze speelde Voorzienigheidje.
1152 : Hoor eens, kinderen, wat opvoeding en fatsoen aangaat... geen land boven Holland, dat's maar zeker!
1153 : En de andere gevaarplezieren!
1154 : =
1155 : De leer der doeleinden duidelyk gemaakt door 't achterste-voor zetten van omdatten en opdatten.
1156 : Vooreerst hft m'n verhaal geen dagteekening...
1157 : ... en hoopte onwillekeurig dat uitstel hem de bondgenootschap van 't onverwachte brengen zou.
1158 : Houd jy je maar goed aan me vast, en denk maar dat ik jouw eigen Kristien ben, heelemaal van jou!
1159 : 't was 'n gezelschap Kans op groote schaal!
1160-1 : 't Is toch wel wezenlyk waar, dat God rechtvaardig is en alle zonden straft.

 

Index op Multatuli's Iden 6

1161-1 : - En 't hollandsch hart... wt zeg je daar, vrouw Gooremest?
1160-2 : Ook alweer 'n bloed-eigen zoon dus van m'nheer Kopperlith, mompelde de Republikein.
1161-2 : De onnoozele knaap wantrouwde z'n geluk, omdat hy 't niet begrypen kon.
1162 : Hy wist de by-omstandigheden niet aan elkaar te knoopen, die hem gelukkiger maakten dan hy-zelf verklaren kon
1163 : Smart en geluk hangen meer af van wat we zyn, dan van wat ons overkomt.
1164 : Men bedenke dat-i weinig andere meisjes had leeren kennen ...
1165-1 't Was de waarheid! Koninklyk-Keizerlyke puisten! Menschelyke puisten!
1165-2 : Z'n droomen bleven - als 't wakend leven-zelf - 'n zonderling mengsel van schyn en werkelykheid.
1166 : Maar... ik wou me zoo graag wasschen in heel, heel, heel koud water... koud als ys!
1167 : Hy beproefde dit... als kleine man en als ridder, maar hy bezweek als 'n mensch.
1168 : Rein ws dat lynwaad, als zy die daartusschen geslapen had!
1169 : De Heer doet geen wonderen dan... op zeer grooten afstand en... heel lang geleden.
1170 : En hy handelde flinkweg naar z'n overtuiging...

 

Index op Multatuli's Iden 6

1171 : Wordt wr. Dt is de weg!
1172 : 'n Smuke jongen die alles neerslaat wat niet deugt.
1173 : Hy werd moe van 't ongewone, en begon intezien dat ook 't eentonig-banale z'n aangename zyde heeft.
1174 : .. dat ik, voor jaren reeds, de vraag opperde: wt toch zoovelen beweegt, kinderen te houden?
1175 : - er is geen stad, vlek of dorp in de wereld, waar ik den weg weet
1176 : Wouter had er nooit aan gedacht, of Femke mooi of leelyk was.
1176a : ... 't grieksch-vuur en goedkoop voedsel...
1177-1 : - Ieder moet handelen naar z'n overtuiging, en mag handelen naar z'n smaak, zei de moeder.
1177-2 :  omdat verzen zoo moeielyk te begrypen zyn, als men niet vooruit weet wat de dichter heeft willen zeggen.
1178 : - Er is geen beter volkskarakter dan 't hollandsche.
1179 : Tot zelfs de eigenaardige reuk van de zaal, bracht het zyne by tot verdooving van z'n begrip.
1179a : Wouter mag zeggen en denken wat-i wil. Ik wasch m'n handen in onschuld.
1180 : Men slaagt niet in dit wereldje, door 't behagen aan de besten!

 

Index op Multatuli's Iden 6

1181 : Er zyn geen kunstregels.
1181a : Men haatte, men verwenschte, men vervloekte den vreemden tiran, o ja, maar...
1182 : .. ook de keizer had gelachen: het mocht dus! ..
1183 : .. den zeer heiligen Paulus. (I Corinthen, XV, vs 14.)
1184 : Ik las dezer dagen eenige Tydschriften, en ben treurig gestemd.
1185 : Van dien angst en die ongerustheid was geen woord waar. Deze klacht hoorde er zoo by, meende de familie...
1186 : - Meen je dat lle menschen slecht zyn? Dit mag je toch niet aannemen, dunkt me.
1187 : .. de lezer wordt nogmaals uitdrukkelyk uitgenoodigd z'n verwachting op de leest van het dagelyksche te schoeien. 
1188 : En aan zulke ploertery is nu ons Woutertje voorloopig overgeleverd.
1189 : .. hoe de ware fatsoenlykheid voorschreef, vergeving te vragen dat men hem zoolang wachten liet.
1190 : Ieder moet maar altyd z'n eigen weg gaan, en dat doe-n-ik dan ook.

 

Index op Multatuli's Iden 6

1191 :  .. welk bywerk beheerscht werd door 'n piernaakten Merkurius ..
1191a : Z begint krankzinnigheid.
1192 :   ---
1193 : .. stond, 'n gelid enkele lessenaars
1193a : Niemand verveelt zich zonder schaamte.
1193b : Dit was nu - o Holsma! - z'n meest-nabyliggende plicht.
1193c : Geen oneerbiediger ding dan de Natuur!
1193d : Multa tulit fecitque puer, sudavit et alsit!
1193e : De zwaarste beproevingen worden ons opgelegd door nietigheden.
1194 : ...over de vraag: of de regels van 'n vers al dan niet moeten beginnen met kapitaalletters?
1195 : ---
1196 : In korrektheid van uitspraak, staat Verlaan met z'n fonk, flam, se en sag, boven professer De Vries.
1197 : Men schynt nog altyd niet te weten wat 'n artist is, en verwart hem gedurig met 'n katechizeermeester.
1197a : Wat de Fantasin van Busken Hut aangaat, dt is Kritiek!
1198 : dat het opgedeund vers niet m'n dierbaren Klaasje, maar den dichtervorst Bilderdyk-zelf tot vader had. Poenitet!
1199 : Is dit domheid? Is dit boosaardigheid? Is 't beide tegelyk: neerlandisme?
1200 : ---

 

Index op Multatuli's Iden 6

1201 : onze Kopperlith's woonden niet op de Keizersgracht, en patriciers waren ze niet... ziedaar!
1202 : Maar je zult zien dat Krimp weer chikaneert, want... dat doet-i altyd.
1203 : ---
1204 : .. den niet-vleeschetenden stand.
1205 : Toch neem ik 't niemand kwalyk dat-i 'n onbeduidend wezen is.

 


 

Overige teksten van Multatuli op deze site

Geloofsbelydenis

Gebed van den onwetende.

Conceptie IDEEN in Vryen Arbeid

Zelfportret uit de Max Havelaar

Brief van Multatuli van 9 april 1856

De dadels van Hassan

 


Welcome to the Multatuli  pages of Maarten Maartensz. See:  Help + Map + Tour + Tips + Notes + News + Home