Welcome to the Multatuli  pages of Maarten Maartensz. See:  Help + Map + Tour + Tips + Notes + News + Home


 

Index Ideen 1
Index Ideen 2
Index Ideen 3
Index Ideen 4
Index Ideen 5

Index Ideen 6

Index Ideen 7

Copyright-opmerking

                      Index Woutertje Pieterse hoofdstukgewijs             Index Woutertje Pieterse puntgewijs

 

Index op Multatuli's Ideën 5

Naar:  Inleiding Ideen 5

Excerpt uit de commentaren van MM bij Ideen 5
1047.   Ja, Wouter, je moet niet meer vragen dan 'n mensch antwoorden kan.
1047a. Weldra schreef men niet wat er gesproken werd, de schoolmeesters eischten dat men spreken zou...
1047b. Ze verstonden nog wat ze zeiden.
1047c. Waarschynlyk speelde hierby de stok 'n rol als taalmeester.
1047d. ... duitsch wezen zou, hetzy dan hoog- of nederduitsch.
1047e. ‘De Taal is gansch het Volk’ zeg ik dus de Gentsche Maatschappy na.
1048  En 't blyft de vraag of we in onze dagen veel verder zyn?
1048a. Uit overmaat van licht voerden ze my in 't stikduister.
1049.  ...het mikroskopisch-kleine beetje dat-i beleefd had.
1049a. Een betuiging kost den laaghartige niets, maar den oprechte is zy 'n daad.
1049b. Ik zal nog veel moeten toenemen in menschkunde en schryftalent...
1049c. De wereld is vol mysterien...
1049d. Geen gedachte zonder fosfor? Eilieve: geen poëzie zonder wellust.
1050.   Gepaste vreugd màg wel, maar ongeoorloofd zingenot is... niet geoorloofd.
1050a Men vischt geen Medicissen uit 'n stembus.
1050b De vernietiging der individualiteit - oorzaak, gevolg en kenmerk onzer Staatsinrichting
1050c Een historisch ontwikkeld volk is geen ten-onder gebrachte horde..
1050d Dat wy, Hollanders, onzen grond zouden ‘ontwoekerd’ hebben aan de baren, is 'n leugen van verzenmakers.
1050eHet stoppen van dykbreuk behoorde als landverraad gestraft te worden.


 

Index op Multatuli's Ideën 5

1051.   In de beoefening van 't niet weten, niet kunnen en niet doen, steken onze Staatspartyen elkander naar de kroon.
1051a.  Hiermede nu is 't op dezen oogenblik, wat ons landje betreft, allertreurigst gesteld!
1051b.  ..de reden, waarom ik me dikwyls zoo minachtend uitliet over sommige dusgenaamde ‘kwestien van den dag.’
1051c.  ..de soort van dwaling die ik rangschik onder de zeer algemeene (..) en wel van de allerbekrompenste klasse.
1052.   Was ze dus 'n huichelaarster? Dit is niet zoo gemakkelyk te zeggen. Een zeer slecht mensch was ze zeker..
1052a.  Hy was te eenvoudig-oprecht om verbazing te toonen die hy niet voelde.
1052b.  Kortom, wie de duitsche litteratuur wil leeren kennen van 1760 af, tot... hm, hm... toe, moet ...
1052c.  ..'n gevoel als iemand die op distelen kauwt, en dan nog verzekeren moet dat ze hem byzonder goed smaken.
1053.    De meester had door z'n taalkundige opmerkingen 't genieten vry moeielyk gemaakt..
1053a.  Sedert honderd jaar - en langer! - is 't gemoed des Volks bedorven door ongezonde litteratuur.
1053b. Ik heb ‘Floris de Vyfde’ afgevoerd naar m'n schryftafel. ...en slachtte hen aldaar. Iets dergelyks wil ook ik beproeven.
1053c. Onze recensenten hebben waarachtig geen gebrek aan modellen van scheele boekbeschouwing.
1053d. De logika der feiten, met zienersblik opgedolven, met oordeel geschift, met kracht saamgevat ...
1053e. .. onze door-en-door verboekte schryver ..
1053f Wat men in de politiek: oorzaak noemt, is gewoonlyk slechts de naastliggende aanleiding ...
1054. Hoe is 't in-godsnaam mogelyk, dat die man met z'n walgelyke armoed van geest drie geslachten heeft kunnen foppen!
1054a. Komaan, lezer, 'n brok variant op 's treurspelpoëets ‘Floris.’
1055.   ‘Met God’ kan men 'n Volk krankzinnig maken. Dit ziet men nog dagelyks.
1055a. Ik hoop dat de lezer intelligent genoeg moge geweest zyn, haar by die gelegenheid niet begrepen te hebben.
1055b. Er staan nog maar 'n paar dozyn profeetjes te wachten. Geslacht worden zùllen ze...  't Is m'n PLICHT!

 

Index op Multatuli's Ideën 5

1056.   .. dat elk welgeschapen mensch zondig ter-wereld komt  ..
1057.   Welnu 't hoofdbestanddeel der letterkunde die het tegenwoordig tydperk voorafging, was Leugen.
1058.   ... eilieve, lezers, Nederlanders, Menschen, scheelt het u niet hoe de geest gevoed wordt?
1058a Z.M. Vooroordeel
1058b.  Ø=Ø
1058c. Z'n Kunst was armoedig tot in de kunstjes toe.
1059.   ‘Gods Woord, zei ze, was zoo ingericht dat ieder 't begrypen kon zonder grieks of latyns...
1059a.  Velen vergissen zich in de meening dat de leugen altyd 'n uitvloeisel wezen zou van 't belang.
1059b Want... zóó zyn die menschen! Altyd hebben ze wat te vitten op 'n ander, maar naar zichzelf kyken ze nooit.

 

1060.   In dat: ‘ik ken je niet, dus: vyandig!’ openbaart zich 'n zonderlinge opvatting van humaniteit.
1060a. Ieder moet handelen naar z'n overtuiging.
1060b. ... de mislukte poging te zien om iets banaals te verdichterlyken door... afgezaagde banaliteit.
1061.   Doch juist hieruit blykt dan alweer dat weten geen begrypen is. En meer nog: begrip is geen besef.
1061a. Bestaan is: anders worden!
1061b. Het ‘zeker weten’ waarmee ze werden begiftigd door hun domheid, is geen geringe bezitting.
1062De geschiedenis der dwalingen is de geschiedenis van ons geslacht!
1063 Men vergeeft zooveel aan beerevellen!
1064 Neen, dit is 't ergste niet! Men luistert naar zulke kwakzalvers, dàt is de ware kwaal!
1065 De wetenschappelykheid hangt geenszins af van 't onderwerp, maar wordt door de wijze van behandeling bepaald.
1066.  .. met nederlandsche eerlykheid ..
1067.  Doch ook 't begrip: zedelykheid, is verdraaid.
1068.  .. den sterksten hefboom die ten-allen-tyd Mensch en Mensheid in beweging bracht.
1069.  Publieke vrouwen, byv. zyn zelden byzonder wellustig

 

1070 Een helder voorbeeld hiervan leveren ons Abailard en Heloïse.
1071 Wellust laat zich zoo min eens-voor-al verzadigen als honger en dorst.
1072 Haar gemoed was rein als van 'n beestje
1073 Nooit, byv. laat ik van 'n kinderboekje dat my in handen valt, 'n letter ongelezen.
1074 Trouwen? Hy... die kleine jongen... my, Femke?’ 
1075Toen onlangs te Parys de betrekking van beul vakant was, boden zich honderde personen aan om haar te vervullen.
1076 De beweerde voorkeur voor anderen arbeid dan ons wordt opgedragen, is niet zelden afkeer van àllen arbeid.
1077.  ... dat ze zich nooit voordoen zooals ze zyn, wanneer ze weten dat men hen gadeslaat?
1078 De vraag: wat is goed, wat is niet goed? komt my te eenvoudig voor om behandeld te worden.
1079...de voorgangers der Natien... nu ja, men kent ze, de baronnen van klank en fraze!
1080. Men heeft zich beklaagd dat de totaal-indruk myner geschriften zoo treurig was, en dikwyls 'n bitteren nasmaak naliet.

 

Parabels e.d.

1048a. De twee ruziemakende sjeiks.
1053: Bilderdijk-gehakt

 

Overige teksten van Multatuli op deze site

Geloofsbelydenis

Gebed van den onwetende.

Conceptie IDEEN in Vryen Arbeid

Zelfportret uit de Max Havelaar

Brief van Multatuli van 9 april 1856

De dadels van Hassan

 


Welcome to the Multatuli  pages of Maarten Maartensz. See:  Help + Map + Tour + Tips + Notes + News + Home