Welcome to the Multatuli  pages of Maarten Maartensz. See:  Help + Map + Tour + Tips + Notes + News + Home


 

Index Ideen 1
Index Ideen 2
Index Ideen 3
Index Ideen 4

Index Ideen 5

Index Ideen 6
Index Ideen 7

Copyright-opmerking

                      Index Woutertje Pieterse hoofdstukgewijs             Index Woutertje Pieterse puntgewijs

 

Index op Multatuli's IdeŽn 4

Naar:  Inleiding Ideen 4

Excerpt uit de commentaren van MM bij Ideen 4
929: Op weinig uitzonderingen na, viel me overal 't hollandsch loon der kunst ten-deel: mooi!
930: Ik benyd hem z'n smaak niet, als ik maar niet hoef meetedoen.
       Vorstenschool - 1e bedrijf
       Vorstenschool - 2e bedrijf
       Vorstenschool - 3e bedrijf
       Vorstenschool - 4e bedrijf
       Vorstenschool - 5e bedrijf
       Vorstenschool - Nawoord (van MM met hulp van Hazlitt)

 

Index op Multatuli's IdeŽn 4

931: Wat is, moet wezen. Wat niet is, kŗn niet bestaan.  
932: ... de vroegere gewoonte om zekere gezegden met 'n afzonderlyk nummer te merken ...
933: Principes heb ik niet.
934: principes zyn laaghartige voorwendsels ter plichtverzaking.
935: Wie 'n principe voor den dag moet halen om goed van kwaad te onderscheiden, is 'n schelm.
936: Nederland is vol principes.
937: De zaak kwam neer op diefstal, roof en moord, onder oogluiking en met behulp van de autoriteit.
938: Moraal en godsdienst staan byna lynrecht tegen elkander over ...
939: Ik ben 't niet eens met Larochefoucauld ...
940: Liegende schreeuwen zy: ik lieg!

 

Index op Multatuli's IdeŽn 4

941: Wat my betreft ik heb 't Darwinismus niet van Darwin.
942: Helden en martelaars zyn te zeldzaam om op uitzonderingen te kunnen rekenen.
943: Dit was erger dan dom. Dit was slecht!
944: Hýn idioot gescherm met dien Stuart Mill ...
945: ...niet zoozeer met 'n onbruikbaar genie misschien, maar toch met iets als geniale onbruikbaarheid.
946: ...de paar ton gouds aftebetalen, die ik schuldig ben.
947: ...dat het militarismus 'n leerschool van lafhartigheid is
948: Geld winnen Úm geld te winnen, komt me niet zeer aanlokkelyk voor.
949: Nu dan, er bleek dat de man te kureeren was geweest met 'n paar citroenen.
950: Mťmoires schryf ik niet, voor Publiek niet!

 

Index op Multatuli's IdeŽn 4

951: ..om nota te houden van de zaken die ik onderzoeken, doorgronden of althans behandelen wilde...
952: Wie denkt, kan niet verloren gaan. Wie denkt, overwint.
953:  'n booswicht maakt op my den indruk van 2 + 2 = 5. Ik wend me vies van hem af.
954: Te Amsterdam had ik eens 'n diskussie met iemand die me toescheen geregeld te denken... 'n witte raaf.
955: We weten nu eenmaal, dat alle bepalingen gebrekkig zyn.
956: 'dat-i zich in 't geschil van gister-avend van 'n petitio principii zou bediend hebben.í
957: De lyst der onderwerpen in Sjaalman's pak, die men in den Havelaar vindt...
958: Op zeker eiland hadden de bewoners sedert eeuwen alle sloten vernietigd
959: Binnen honderd jaar zal dit Idee - met of zonder permissie van Stuart Mill - 't punt van uitgang wezen...
960: Ik ben tegen Beschermende Rechten

 

Index op Multatuli's IdeŽn 4

961: ĎGe zult niet zweren by 't woord des Meestersí heeft Pythagoras... vergeten te zeggen.
962: Wat is eigenlyk demokratie?
963: Ik tastte de Natie aan, in wat haar 't dierbaarst is.
964: Wat is, of behoort te zyn, de eigenaardigheid van jongelieden die zich wyden aan studie?
965: En... er wordt 'n standbeeld opgericht voor den Staatsfeniks!
966: ..daar ze het tot de spil maken waarop hun heele immoreele moraal draait, in: kuisheid.
967: ..door 't knielen voor 'n zelfgemaakt kalf.
968: De Ďliberaleí voorgangers stellen zich aan, alsof de grootmannigheid van hun fetisch buiten kwestie ware.
969: De toestand van 't Nederlandsche Volk, sociaal en politisch, is gevaarlyker dan ooit.
970: Des te vreemder dan, dat men 't ĎGeloofí ophemelt als 'n halsbrekend kunststuk.

 

Index op Multatuli's IdeŽn 4

971: Het rekbaarst geduld heeft z'n grenzen.
972: 'n behoorlyk grafschrift voor den overledene. [Grafschriftjes op Thorbecke]
973: De lezer ziet dat ik geen kosten spaar, om hem 't vereeren van z'n groote mannen gemakkelyk te maken..
974: .. weten ze niet, hoe bitter er wordt gehongerd in Nederland?
975: Me dunkt dat er wat gekozen is sedert '48!
976: Vooral hebben we aan Thorbecke te danken: grooten vooruitgang in intellektueele ontwikkeling
977: Eťn geschal en gebral (..) over niemendal.
978: Eilieve, mag ook ik verzoeken tot 'n beschamend nationaal lichaamsdeel bevorderd te worden?
979: Wat de tydgenoot van m'n geschriften zegt, is my in zekeren zin onverschillig.
980: Het toeval is sarkastisch.

 

Index op Multatuli's IdeŽn 4

981: ..dat deze Ideen geschreven werden in 'n eeuwsaisoen van byna algemeene krankzinnigheid..
982: Het belagen van den zwakkere is misdaad in den sterke.
983: .. dat ik gegronde redenen had om 't nederlandsche tydgeestjen aanteklagen van krankzinnigheid.
984: .. heeft ook de Tweede-Kamer weer 't voorgeschreven zwygen over m'n aanklacht in-acht genomen.
985: Is 't dus wel zoo heel ongepast, aantedringen op 'n juist begrip van 't woord: Staatkunde?
986: Ook van Ministers vordert men geen dienststaat.
987: Thorbecke was niet excentriek, en bezat niet eens de fouten, laat staan de verdiensten van 'n groot man.
988: Het tegenwoordig stelsel van regeeren brengt eens-voor-al de middelmatigheid op 't kussen..
989: ..om te beoordeelen welk soort van menschen wŤl bevoegd is zich met de publieke zaak te bemoeien.
990: Zal men dan nooit leeren wat PoŽzie is?

 

Index op Multatuli's IdeŽn 4

991: Hanna is dus lief in de oogen van den nieuw-rotterdamschen politieken kunstkritikus.
992: Er zyn dingen die men niet dan in drieŽn doet. Ik verzamel kracht.
993: ..dat de eischen van 't kranten-mťtier zeer moeielyk zyn overeen te brengen met iets als letterkundige integriteit.
994: ..'n soort van wysheid die door de professorale manier waarop ze werd te-berde gebracht, veel op zotterny gelykt
995: Ik gebruikte in 't vorig nummer, 't woord: insubordinatie.
996: Ik ontvang daar 'n overdrukjen uit de ĎVox Studiosorumí 'n studenten-tydschrift te Leiden.
997: Voor ik verder ga, hier eenige opmerkingen over anonymiteit.
998: Er wordt geen bladzy van me gedrukt, die niet tien- ja, ik durf zeggen: twintig-maal is overgewerkt.
999: Ik ingenomen met m'n werk? Ik wenschte dat ge waarheid spraakt!
1000: Het spreekwoord qui se f‚che a tort, wordt gemeenlyk verkeerd gebruikt.

 

Index op Multatuli's IdeŽn 4

1001: ik zou geen handboekjen over de vier hoofdregels der lagere rekenkunde kunnen schryven sans y mettre du mien.
1002: Ik ben geen genie!

1003: Maar wel meen ik iets te weten van zeker soort van uitstekendheid die door eenigen voor genie wordt aangezien.

1004: Of had ik wŤl verdacht moeten wezen op zooveel kwade trouw...
1005: Ik was beschaamd voor m'n kinderen.
1006: En ik hoop te bewerken dat ten-laatste ook het Publiek zich iets minder gewillig late bedriegen.
1007: Ik geloof te mogen beweren dat 'n zeer groot getal Nederlanders m'n werken gelezen heeft.
1008: Wat waar is, moet aan alle kanten waar zyn.
1009: ... over de duizenden die niet deden wat hy doet, en die daartoe minstens evenzeer geroepen waren?
1010: Ik verzoek verschoond te blyven van 't beroep op Ďgebrek aan talent.í 

 

Index op Multatuli's IdeŽn 4

1011: "Publiek is zoo slecht niet. Publiek is meer onmondig en onmachtig dan onwillig".
1012: Ik had en heb geen lust in populariteit, van welke soort dan!
1013: Het ignoreeren is in zoo'n geval (..) de rechtsweigering zelf.
1014: Lag er valsheid of niet, in 't gekunsteld ignoreeren van m'n latere werken..
1015: Mocht ik er eenmaal toe komen, de geschiedenis van m'n klein stukje litterarische loopbaan te schryven..
1016: Civiele courage was z'n zaak niet!
1017: Voor deze passage vind ik niets konkordeerends by Tacitus.
1018: Tacitus dan verhaalt, onder vermelding van veel by-omstandigheden die ik nu oversla, het volgende.
1019: Geen onrecht is zoo gruwelyk, als wanneer 't gekleed is in vormen die 't doen gelyken op iets als rechtspleging.
1020:  .. alles te persen wat tot 'n fatsoenlyke veroordeeling noodig was ..

 

Index op Multatuli's IdeŽn 4

1021: hoe Mlle Dejazet haar afkeuring uitte over het tweede huwelyk van Marie-Louise
1022: ..of hun de Bogowonto dien ze zoo halstarrig weigeren overtetrekken, inderdaad niet zou bekend zyn?
1023: Thorbecke's kappelmanisme: Kunst is geen Regeeringszaak
1024: Indien de Natie my niet kent, zooveel te erger voor haar!
1025: ...onze Vertegenwoordiging slikt zulke praatjes.
1026: Men heeft z'n karakter en temperament, jazelfs z'n liefhebberyen, niet altyd voor 't kiezen.
1027: Zegepraal van 't Recht? Dit is 'n droom van goede kinderen, Brata Yoeda!
1028: Alle wetten tegen laster nopen tot studie in 't laaghartig insinueeren, een kunstje dat Brata Yoeda niet verstond.
1029: En m'n IdeŽn dan, o Brata Yoeda?
1030: Van m'n Ideen komt er niet ťťn van de duizend te-recht.

 

Index op Multatuli's IdeŽn 4

1031: Maar wie of wat is dŗn de Natie? Of bestaat er geen Natie?
1032: En na dit alles zou ik me niet mogen beklagen over de Natie?
1033: ik heb nooit gelogen, en dus geen byzonder geheugen noodig!
1034: ..vraag ik tot wie dan de Oproepingen gericht waren, die voor twee jaren in de couranten verschenen..
1035: Ik vrees niemand.
1036: Ikzelf namelyk geloof dat Vorstenschool 'n goed stuk is. Maar... er zyn gebreken in
1037: 't Schynt wel dat we ook hier alweer te doen hebben met 'n uitvloeisel van 't bekende mundus vult decipi.
1038: ...dat het Volk zich by-voorkeur bezig houdt met byzaken.
1039: ...overal het juiste punt aantewyzen, waar domheid begon plaats te maken voor boosaardigheid.
1040: Zeer dikwyls stond de beoefening van m'n lievelingsvak: menschkunde, m'n menschenkennis in den weg.

 

Index op Multatuli's IdeŽn 4

1041: Maar de hoofdeigenschap van allen, 't kriterium, is: Nauwte van gezichtsveld.
1042: Ieder tracht de cŰterie waartoe hy behoort, op den voorgrond te stellen, te bevoordeelen.
1043: ...en de gewone fielteryen van den dag slopen als naar gewoonte ongemerkt voorby.
1044: Ons voortbestaan als onafhankelyk Volk loopt gevaar...
1045: Ik richt het woord tot de sterkeren
1046: Men beschuldigt me van menschenhaat, of minstens van bitterheid.
       Nawoord van Multatuli bij Ideen 4

 

 


 

Parabels e.d. in Ideen 4

      Vorstenschool
958: Op zeker eiland hadden de bewoners sedert eeuwen alle sloten vernietigd
 
 
 

 

Overige teksten van Multatuli op deze site

Geloofsbelydenis

Gebed van den onwetende.

Conceptie IDEEN in Vryen Arbeid

Zelfportret uit de Max Havelaar

Brief van Multatuli van 9 april 1856

De dadels van Hassan

 


Welcome to the Multatuli  pages of Maarten Maartensz. See:  Help + Map + Tour + Tips + Notes + News + Home