Ja, bepalen! Indien ik heden avend slagen mocht in 't aantoonen der ware beteekenis van 't woord: Vrye Studie, zou ik 't hier doorgebracht uur voor u en my goed besteed achten.  *  Niet omdat ik beweer u iets nieuws te kunnen zeggen - de waarheid is oud - maar 't zou kunnen zyn dat ik u het oude voorstelde op 'n wyze die 't voor veroudering bewaarde. Zóó immers handelt ook de Natuur die - onmachtig tot scheppen - telkens iets nieuws schynt voorttebrengen door oneindige verandering van samenstelling. En méér doen, of ànders handelen dan zy, kunnen we niet. [1]

* Deze verhandeling werd in het studentengezelschap ‘Vrye Studie’ te Delft voorgedragen.

[1] "Zóó immers handelt ook de Natuur die - onmachtig tot scheppen - telkens iets nieuws schynt voorttebrengen door oneindige verandering van samenstelling. En méér doen, of ànders handelen dan zy, kunnen we niet."

Ik neem aan dat M. hier op iets doelt dat tegenwoordig de wet van behoud van energie wordt genoemd: Het universum is groot maar eindig en dingen vervallen en ontstaan in en uit delen die al bestonden, terwijl de totale som van de energie (capaciteit om te veranderen van plaats of eigenschappen) gelijk blijft. (Dit inzicht dateert trouwens van ca. 1842.)