Als ge met uw zoon overlegt welk beroep hy zal
kiezen let dan goed op of hy yverig is, want de graad van z'n yver moet
bepalen of hy geschikt is voor staatsbetrekking of voor 'n byzonder
beroep.
De reden hiervan is deze. In beide gevallen begint hy z'n loopbaam als
ondergeschikte. Yver zal hem schaden als z'n chefs publieke personen zyn,
maar voordeel doen by 'n partikulier.
Wie 'n bierbrouwer dient, en door yverig brouwen 't zyne toebrengt tot
den bloei van de brouwery, sticht zich een eerzuil in den zak des
bierbrouwers, maar wie 't Land dient en yverig is, staat zyn
meerderen in den weg.
Het pas
de zèle van Talleyrand wordt nooit gezegd door 'n industrieel.
En als de Gouverneur-Generaal van Indië een bierbrouwer ware geweest,
dat is: als de ellendige knoeieryen die daar aan de orden van den dag
zyn, invloed hadden gehad op zyn eigen belangen, dan ware
Havelaar omhangen met zoveel ridderorden als er kunnen worden bedacht
door den meest dankbaren van alle bierbrouwers.
Deze saillie
van Talleyrand wordt gewoonlyk verwaterd tot 'n flauw: pas trop
de zèle! Het puntige ligt juist in 't weglaten van dat trop.
Het gaat vooral om: "maar
wie 't Land dient en yverig is, staat zyn meerderen in den weg".
Een reden voor dit verschijnsel is later geformuleerd door dr. Peters:
"In an organization everyone gets promoted to his level of
incompetence".
Anders: Een eerlijke, integere,
intelligente, competente ambtenaar is erg jong en erg naief - of een
contradictio in adjecto. (Dit is een onpopulaire les der geschiedenis,
onder ambtenaren, maar wel zeer waarachtig. De ambtelijke moraal is
namelijk deze: "Unsere
Ehre heisst Treue!" - en wat de SS, waarvan dit de
wapenspreuk was, enigermate doet verschillen van andere ambtelijke
organisaties, is hun eerlijkheid op dit punt. Moderne Nederlandse
ambtenaren spreken van "loyaliteit". Zie
De la Boétie's
"Vrijwillige slavernij" en mijn "On
people")
|