Op z'n Lucebert's: "Scheppen gaat
van Au!".
Anders gezegd - en dit is een thema dat
Multatuli, getuige z'n verkozen pseudoniem, na aan het (regelmatig
depressieve) hart lag:
De enige weg naar het supreem goede gaat
door groot lijden.
Daar is veel voor te zeggen, inclusief
de gevolgtrekking dat dit in beginsel een goede verklaring vormt voor
veel menselijke slechtheid:
Een beter mens te zijn of
trachten te worden is vaak moeilijk, en wordt maatschappelijk
bestraft. Een slechte maatschappij is het vanzelfsprekend gevolg
van slechte mensen, en als mensen werkelijk een goede
maatschappij hadden gewild, dan hadden ze 'm reeds lang gehad. (Zie Bernard
Mandeville's "The Fable of the Bees" voor een
zinnige verklaring. Of mijn commentaar bij 423)
