De slotsom der oordeelvellingen van veel onbekwame menschen,
waarborgt niet meer kans op juistheid dan 't oordeel van één onbekwaam mensch
Een gewaarborgde kans is geen kans meer.
De juistheid, niet de kans, heeft waarborg noodig. Bovendien had ik in-plaats
van "niet meer" moeten zeggen: "minder". Ook dit wordt in
9 verbeterd.
Tja. Veel
onbekwame mensen kunnen méér weten dan een enkel mens, hoe bekwaam ook, en
veel onbekwame mensen kunnen dus, in beginsel, de kennis aanwezig in veel
hoofden zinnig gebruiken. Of onbekwame mensen - onbekwaam in de zin: gewoonlijk niet in
staat tot het trekken van de logisch geldige of theoretisch zinnige
konklusies uit gegeven feiten of beweringen - in staat zijn om hun kennis
zinnig gemeenschappelijk te gebruiken is de vraag.
Het antwoord, of
althans een antwoord, is interessant:
Voorzover onbekwame mensen zich er op
toeleggen op nieuwe zinnige oordelen zullen ze waarschijnlijk falen, maar als
ze gebruik maken van bestaande instituties, procedures, handelswijzen etc. volgen
die in een gemeenschap gegroeid zijn om bepaalde doelen te verwezenlijken,
dan zullen ze gewoonlijk slagen - omdat anders die instituties, procedures en
handelswijzen niet zouden bestaan, of de gemeenschap niet. (Dit verklaart
waarom zoveel domme mensen zo lang in leven blijven: door conformisme aan doorsnee-gebruiken, doorsnee-meningen, doorsnee-waarden en doorsnee-mensen.
Deze waarheid ligt ten grondslag aan conservatisme.)
Hoe het zij, wat
M. kennelijk bedoelt formuleer ik zelf zo:
Alleen bijzondere
mensen zijn in staat tot bijzondere oordelen (zinnig of niet).
Wat de noot
betreft: Ik zie wel gronden om zinnig van "gewaarborgde
kans" te kunnen spreken.
Bijvoorbeeld
wanneer een dobbelsteen zorgvuldig van gewichten is voorzien om gemiddeld
niet in 1 maar in 2 van 6 worpen op 6 uit te komen. Dit is dan met recht
"een gewaarborgde kans".
Idem met roulette
in speelbanken: De speelbank zorgt er voor dat een eerlijke roulette
gemiddeld 1 van de 37 keren uitkomt ten gunste van de bank. (Als het balletje
op 0 komt verliezen alle spelers hun inleg aan de speelbank.)