Goldhagen en "de Holocaust"

Geschreven op 4 mei 1996, n.a.v. 3 publicaties in NRC-Handelsblad over Goldhagen's verhandeling. (De reden dat ik "holocaust" tussen aanhalings-tekens zet is dat ik het een kauwgumachtig klinkend eufemisme vind. (1)

17 april: "Harvard-professor stelt Duitsers lastige vragen":
NRC-correspondent Bik opent met twee vragen:

"Was het Derde Rijk, was 'Auschwitz', was de georganiseerde miljoenenmoord op de joden een, zij het gruwelijk, bedrijfs-ongeluk in de Duitse geschiedenis dat - mutatis mutandis - ook wel elders had kunnen gebeuren? Of liepen er van de ontsporing van het land van Maarten Luther en al die grote dichters, componisten en denkers unieke lange lijnen terug naar het verleden?"

Volgens Bik poneert Goldhagen

"Namelijk: 1) nergens was het antisemitisme zo oud en diepgeworteld als in Duitsland en 2) de miljoenenmoord op de joden is niet, zoals je wel hoort, georganiseerd en methodisch uitgevoerd door de NSDAP-top rondom Hitler en enkele tienduizenden fanatieke nazi's en SS- en Gestapo-eenheden terwijl het overgrote deel van de Duitse bevolking daarvan niets wist of uit angst voor terreur maar liever zo deed en zweeg.Integendeel: vele miljoenen Duitsers en honderdduizenden militairen wisten niet alleen veel van de georganiseerde fysieke vernietiging van deEuropese joden, maar zij duldden die ook, of stonden er achter of werkten er - vooral achter de frontlijn in Oost-Europa - aan mee. Ze spraken er over tijdens verlof en ze schreven erover naar huis, en dat niet als geestelijke criminelen, maar als 'doodgewone Duitsers'."

4 mei : "Een volk verleid": Henri Beunders mag een hele pagina uit de Z-bijlage volschrijven n.a.v. Beunders' gevoelens en ideeen over Goldhagen's boek en de 4e mei. Wat Beunders' bijzondere kwalificaties zijn voor z'n taak wordt niet aangegeven. (2) Zijn verhaal is opgehangen aan de ook afgedrukte tekst van een Duitse Schlager met als refrein-regel "Starke Gefuhlen besiegt nur der Tod" - nogal larmoyant en ontoepasselijk, helemaal gepaard met Beunders' vraag

"Is dit lied, dat krap vier minuten duurt, niet ook de kortste samenvatting van het nazisme? Van de, zelfgewilde, verleiding van het Duitse volk door Hitler en de, ongewilde, misleiding door de Fuhrer die erop volgde?"

Goldhagen vindt natuurlijk niets van dien aard, want hij kent zeer waarschijnlijk de Schlager niet, en zal ook zo gek niet zijn. En wat mij zo tegenstaat afgezien van de reductie van Duitsland, de Duitsers en het nazisme tot een Schlager is het impliciete (en niet moedig uitgesproken) schuldleggen van alles wat fout ging bij een geniaal beestmens plus het vrijpleiten van de rest middels geinterjecteerde romantische kul ", zelfgewilde, verleiding" en ", ongewilde, misleiding". Maar wie pleegde dan al die miljoenen moorden? Er werd toch miljoen-voudig gemoord, gemarteld, geslagen, verkracht, verminkt, en gestolen? En niet alleen "zelfgewild verleid" en "ongewild misleid"?

Volgens Beunders doet Goldhagen "zoals een Duitse recensent zei, alsof hij zojuist het wiel heeft uitgevonden", wat volgens Beunders eigenlijk niet mag

"door iemand als Goldhagen, geboren in 1960. Hij draagt zijn boek op aan zijn vader, overlevende uit een getto, die hij zijn 'leermeester' noemt omdat hij zoveel gesproken heeft over dit onderwerp. Hij had zijn eigen drijfveren, inclusief zijn relatie met zijn vader, wel wat meer mogen verduidelijken."

"Helaas?" "Stilte en bezinning?" Waarom stilte en bezinning over de moord op miljoenen onschuldigen? Beunders weet het, denkt ie zelf, al acht hij dat geen reden tot "stilte en bezinning" zijnerszijds, omdat hij vervolgt met

"Want, schreef oorlogscorrespondente Martha Gellhorn in haar bundel 'Het gezicht van de oorlog', "oorlog is een kwaadaardige ziekte, een idiotie, een gevangenis en de pijn die erdoor veroorzaakt wordt, laat zich niet vertellen, is ook onvoorstelbaar."

Nu komt Beunders met de eerste zinnige opmerking, na meer dan een halve pagina tekst, nl.

"We moeten dus herhalen dat, zoals men later besefte, het anti-semitisme overal in Europa groot was, groter soms dan in Duitsland. We moeten dus herhalen dat massamoord ook elders te zien is geweest, in Stalins Rusland, in Mao's China, in Pol Pot's Cambodja, in Ruanda. We moeten dus herhalen dat de eersten die in Hitler's concentratie-kampen verdwenen niet de joden waren, maar Duitse sociaal-democraten en communisten. Dat de eersten die vermoord werden de Duitse zwakzinnigen waren, en dat onder Hitler's slachtoffers behalve joden ook zigeuners, homoseksuelen en 2,5 miljoen Russische krijgsgevangenen waren. En dat de christenen, de katholieken voorop, waarschijnlijk Hitlers volgende doelwit waren geweest als hij niet had besloten dat het tijd werd te gaan. ("als .. ??" M.) Bij deze is het herhaald. Belangrijker en verontrustender is de onbedoelde conclusie die uit Goldhagens boek getrokken kan worden. Als het Duitse volk gepredestineerd was tot de Holocaust, zal dit feit immers de Duitse schuld niet vergroten, zoals Goldhagen denkt, maar juist verminderen. Een zwakzinnig geboren misdadiger is immers 'ontoerekeningsvatbaar' en dus niet persoonlijk verantwoordelijk."

Dit is om te gruwen zo dom, zo laf, zo onverantwoordelijk, en een zo laakbare verduistering: Satan op aarde, alleen bestreden door "pseudowetenschap"! En de reden is weer de oude reden: Alles, van historische noodzakelijkheid tot de duivel wordt op gevoerd om de vraag van persoonlijke verantwoordelijkheid te vermijden: Wie dwong al die moordenaars te moorden? Wie weerhield hen van zelfmoord? Wie dwong hen Goebbel's verachtelijk domme propaganda te geloven? (Trouwens een betere kandidaat voor "Satan op aarde" dan Hitler.) Wie dwong iemand tot het oprichten en besturen van concentratie-kampen en vergassingsovens?

Sterker nog: dat maakt het, zeker in een context van uniformen en patriotisme, tot iets heroisch-tragisch met bewonderenswaardige morele dimensies en onderscheidingen i.p.v. iets lafs beestachtigs waartoe alleen gedegenereerde sadisten of hopeloze lafbekken zich laten verleiden of pressen.

Maar niet volgens Beunders. Die vindt het veel prettiger om het volgende te denken:

"James heeft gelijk. De Holocaust is en blijft ondenkbaar zonder de nazi-partij, de nazi-partij zonder Hitler en Hitlers machtsovername ondenkbaar zonder de unieke omstandigheden die de Weimar-republiek in de afgrond dreef. En die unieke omstandighedem zijn samen te vatten in de woorden angst, armoede, wanhoop, vernedering en frustratie(..)"

Enkele regels verder komt Beunders weer tot het tegendeel:

"... dat, hoe diep ook begraven, zulk goddeloos gedrag in ons allen zit. En dat laatste willen wij toch nog altijd liever niet erkennen, ondanks 'Indonesie', ondanks 'Srebenica'. (..) Vanwaar deze totale stilte als het gaat om het verklaren van gedrag en ideeën van Hitler? Ik kan het niet anders verklaren dan uit de angst om Het Kwaad in de mens te bestuderen. We laten Het Kwaad liever in Duitsland."

Bovendien: Het gaat NIET om "het verklaren van gedrag en ideeen van Hitler". Het gaat om het verklaren van gedrag en ideeen van miljoenen zogenaamd welmenende, welwillende, weldenkende, en goed onderwezen en beschaafde volgelingen van Hitler: Als Hitler psychopathisch of, voor mijn part, satanisch was, waarom waren zoveel miljoenen zulke trotse en gewillige uitvoerders van de waanzinnige wensen van deze satanische psychopaat, die vegetariër was en nooit persoonlijk iemand vermoord heeft(afgezien van de 1e W.O.)? Waarom lieten zoveel miljoenen zich zo gewillig bewegen tot het vermoorden van zoveel miljoenen, die ze niet kenden en die hen geen kwaad gedaan hadden, alleen omdat hun leiders dat van hen verlangden? Dát is de vraag, en niet de drijfveren van een evidente psychopatische voorganger, die in een gesticht gezeten zou hebben als-ie niet miljoenen doorsnee-mensen had weten te bewegen zijn waanzin te praktiseren. (3)

4 mei: "Geen Duitsers, geen 'Endlösung': Bas Blokker recenseert Goldhagen's boek in de boekenbijlage. Hij krijgt iets meer dan een halve pagina, en werpt de vraag op

"In welke mate was het Duitse volk medeplichtig aan de misdaden van zijn regering?"

Nu, dat laatste is verstandig, maar werd al gedaan door Cohen, in "Het Duitse concentratie-kamp", bijvoorbeeld. Vervolgens. Het is begrijpelijk maar volgens mij onjuist teveel te zoeken achter het anti-semitisme: waar het om gaat is dat door de gehele geschiedenis overal buitenstaanders en vreemdelingen tot zondebok zijn gemaakt en vervolgd - overal, en in alle culturen en maatschappijen, ten allen tijden, bij mijn weten, want zo is de mens kennelijk, in doorsnee. Anti-semitisme is daar alleen een van de vele uitingen van.

""Geen Duitsers, geen Holocaust" is de cruciale zinsnede. Harder nog komt zijn uitspraak aan dat dat hij geen 'misplaatste en verhullende termen' als nazi of SS'er wil gebruiken. "De meest toepasselijke, ja zelfs de enige toepasselijke algemene benaming voor de Duitsers die de Holocaust begingen is "Duitsers"."

Maar dat lijkt mij toch weer allemaal vnl. struisvogel-psychologische kul. De bewering "Geen Duitsers, geen Holocaust" is onzin, in dezelfde zin als "Geen Russen, geen Gulag", "Geen Chinezen, geen 20 miljoen Chinese doden als gevolg van de Culturele Revolutie" en "Geen Hollanders, geen uitgebuite Javanen" onzin is: het verplaatst piijnlijke vragen naar het niveau van kretologie, soundbites, slogans en valse gemeenplaatsen. Daarbij: "Geen mensen, geen menselijke wreedheid" - maar laten we het dan over mensen hebben, i.p.v. de menselijke tekortkomingen te lokaliseren bij de buren en onze tegenstanders.

En Blokker's conclusie ligt me ook teveel in de richting van "de Moffen deugen niet omdat het Moffen zijn en blijven". Wat mij weer verbaast is het gebrek aan historisch benul: De joden zijn vervolgd sinds het begin van de Christelijke jaartelling; ze zijn uit Spanje, Portugal en Frankrijk verdreven in de 16e en 17e eeuw; ze mochten Engeland niet in tot de 18e eeuw; er zijn pogroms in heel Europa geweest sinds de Middeleeuwen; en afgezien van de vervolging van de joden is de Europese beschaving op kolonialisme en slaven-handel gebouwd, en zijn massamoord, oorlog en wreedheid van alle tijden en plaatsen. (4)

Colofon:
Geschreven voor mijn eigen stichting op 4 mei 1996. Ik heb sindsdien uitgevonden dat Henri Beunders niet een of andere bezopen journalist is (waar ik hem voor hield) maar professor moderne geschiedenis aan de Universiteit van Rotterdam. Nu, hij heeft het voor Nederland typerende professorale niveau en de bijpassende beunhazerige brutaliteit. Ik neem ook dat het voor zijn - op zijn allerbest middeleeuwse - opvatting van de geschiedenis typerend is Hitler te verklaren als Satan. (Zie (2))

Noten van augustus 2004:

(1) Er sinds 2001 een interessante "The Holocaust Encyclopedia", Walter Laquer Ed., die o.a. de deugd heeft uit te leggen waarom de term "holocaust" niet bijzonder gelukkig is, alhoewel deze sinds een jaar of 20 geaccepteerd is in de U.S.A. In deze encyclopedie staat ook een interessant lemma "Historiography" waarin Goldhagen alleen incidenteel genoemd wordt, en dat kritisch. Trouwens, hoe moet je de feiten aangeduid met "holocaust" dan noemen? Nu, "massa-moord op de joden" is heel adekwaat hoewel een mond vol, terwijl wie voor korte termen wil kiezen m.i. beter "shoah" kan gebruiken.

(2) Henri Beunders ontpopte zich in 2002 als een Fortuyn-aanhanger. Het lijkt me iemand die niet deugt, en dat ook niet wil, omdat hij weet op eerlijke wijze geen carrière te kunnen maken met zijn zeer bescheiden talentjes. 't Enige excuus is dat er in Neerland zeer vele hoogbetaalde maar incompetente akademici zijn van zijn niveau en aandriften.

(3) Een veel betere studie - met hetzelfde onderwerp, en een goed kritisch nawoord over Goldhagen's boek uit 1999, in de tweede editie - dan het boek van Goldhagen is de oorspronkelijk vier jaar vóór Goldhagen gepubliceerde "Ordinary Men" van Christopher R. Browning. Er staat een kort review op deze site. Het nawoord over Goldhagen staat in de tweede druk uit 1999.

(4) In mijn kort review van Browning citeer ik een passage waarin deze hetzelfde zegt als ik. Iets anders dat mij deugd deed in "The Holocaust Encyclopedia" is dat men daar tenminste - zo geheel anders dan Ed van Thijn, Rob Oudkerk, en Job Cohen - tenminste eerlijk en duidelijk is over wat "een joodse identiteit" is: Ofwel iets wat samenhangt met het joodse geloof, ofwel iets dat ontleend is aan de racistische waanleer van de Nazi's (de Neurenberger rassenwetten). Maar de Van Thijns, Oudkerken en Cohens hebben carrière gemaakt met "een joodse identiteit" die ze even weinig of even zeer hebben als ik, en die ze alleen voor de neuzen van het Neerlands kiesvee hebben gebungeld om in te spelen op hun - terechte - schuldgevoel, want ca. 1% van de toenmalige Nederlandse bevolking is afgevoerd en vergast, terwijl feitelijk maar weinig Nederlanders zich daartegen verzetten, en velen feitelijk collaboreerden. Maar het geheim van de Van Thijns, Oudkerken en Cohens is dan ook dat ze intellectueel te grote lichtgewichten zijn om op een echte wetenschappelijke carrière te kunnen hopen, en moreel vrijwel tot geheel niet bestaan, dus met leugens over "Samen Sterk!" en "Ik ben Joods al heb ik het Joodse geloof niet" (allebei Oudkerk-citaten) macht verwierven in Amsterdam voor zichzelf, de eigen evident sado-masochistische hoerenloperij op kosten van de Amsterdamse gemeente-belastingen, en besturend "uit naam van de idealen van de Februari-staking" (Van Thijn, Cohen) ten behoeve van de Amsterdamse harddrugsmafia.

Zolang de Neerlandse doorsnee echter zo dom en zo laf blijft als hun ouders en grootouders in grote meerderheid waren in de Tweede Wereldoorlog zal ze door dit soort bedriegende drugsmisdadigers bestuurd blijven, helaas. Werkelijk intelligente en moedige Nederlanders - die er natuurlijk ook zijn, zij het in minderheid - raad ik dan ook dringend aan te emigreren naar een beschaafder en minder drugsmisdadig land dan Neerland: Er zijn veel betere scholen en universiteiten in het buitenland dan in Nederland, en in vrijwel ieder buitenland betaalt u geen belasting voor een politieke élite die al 30 jaar feitelijk voor de drugsmafia werkt: Van Thijn, Oudkerk en Cohen zijn immers "The harddrugs mafia's willing executioners", net als honderden Amsterdamse ambtenaren. Zie verder ME in Amsterdam.

© Maartens@xs4all.nl