Nederlog        

 

1 april 2007

                                                                 

Examenvoer

 



Ik kreeg gisteren een mail waarin me het een en ander gevraagd werd over Multatuli en verteld werd

Ik zit in de zesde klas van het Atheneum en ben op dit moment bezig met een, soort van, Multatuli-project. Aan het eind van dit semester krijg ik een toets over de Ideen van Multatuli op het gebied van zeden, menszijn, geloof, opvoeding en onderwijs maar ook zal ik vragen krijgen over uw visie op filosofie, voor zover die op uw site staan, en of wij het daar mee eens zijn. En daarbij, niet heel gek, wordt uw site als studiemateriaal gebruikt.

Wel, dat doet me plezier - zoals ik de schrijver ook persoonlijk geantwoord heb - en het is waar, zoals ik hem vertelde, dat mijn Machiavelli-sectie in een Schotse universiteit gebruikt wordt, maar ik realiseerde me plotseling dat ik zomaar, en bij mijn leven, tot ... examenvoer ben geworden.

Hm. Wel... ik geloof dat ik zinnige dingen te zeggen heb, die anderen niet zien of niet durven zeggen, en ik heb aanzienlijke moeite gedaan - wat vaak, gezien omstandigheden, niet makkelijk was en is - om duidelijk te zijn en de redenen voor mijn meningen, ideeŽn en waarden aan te geven.

Ook geloof ik dat niemand meer moeite gedaan heeft rond  Multatuli's IdeŽn dan ik. En dat nogal wat van mijn ideeŽn rond filosofie en onderwijs, bijvoorbeeld, zinnig zijn.

Maar wat ik de bovengenoemde schrijver vergat te antwoorden: Ik hoop wŤl dat uw leraar er enigermate beperkingen bij aangeeft, want er staat werkelijk vťťl op mijn site, en hoewel ik gewoonlijk moeite heb gedaan duidelijk te zijn is veel van wat ik behandel werkelijk ingewikkeld.

En hoewel ik mijn eigen ideeŽn zelf op prijs stel wens ik eindexamen-kandidaten niet toe dat ze de ca. 100 MB aan teksten van mijn site in hun hoofd hebben. Dat is echt teveel van het goede!

Overigens wens ik iedereen die dit jaar eindexamen moet doen - Marieke ook! - het beste. En als het onderwijs beroerd was, is of zal blijken, dan heeft het in ieder geval niet aan u gelegen, en ook niet aan mij, zij het wel aan mijn generatie.

En mochten u of uw kinderen niet meer te eten hebben in Nederland vanwege de moordende concurrentie uit IndiŽ en China, waar wŤl in goed onderwijs is geÔnvesteerd de afgelopen generatie, dan spijt me dat. Ik sprak me immers al rond 1980 uit tegen de ruÔnering van het onderwijs. Of zoals ik het bijna 20 jaar geleden omschreef:

Wat we nodig hebben is een nieuwe Verlichting, een nieuwe Eeuw van de Rede - een renaissance van een geÔntegreerde wetenschappelijke en ethische visie, zoals nagestreefd door zo verschillende, maar daarin gelijkgestemde, denkers als Aristoteles, Lucretius, Voltaire, Diderot, Multatuli en, in deze eeuw, Bertrand Russell en Mario Bunge: Dat is de manier om de klassieke idealen van rationaliteit en redelijkheid de beste kansen tot realisering te geven - waarbij ik, kort en ten naaste bij, onder "rationeel" versta: ideeŽn hanterend en nastrevend die logisch beargumenteerd, testbaar, wetenschappelijk geÔnformeerd en empirisch en/of wiskundig gefundeerd zijn, en onder "redelijk" versta: handelend naar idealen die ethisch, praktiseerbaar, leefbaar en tolerant zijn. De mate waarin mensen rationeel en redelijk denken en doen is evenredig aan de kwaliteit van de cultuur. En daar gaat het mij om. (*)

En u doet er dus verstandig aan, als u volgend jaar gaat studeren, en als u dat aankunt, een ťchte wetenschap te gaan studeren - wiskunde, natuurkunde, scheikunde, biologie, computer-wetenschappen of, als u daar een echte roeping voor hebt, medicijnen.


(*) Uit "Ik wil gelezen worden", gepubliceerd in 1989.

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail